เนื้อหา

     DNA (Deoxyribonucleic acid) เป็นกรดนิวคลีอิกที่อยู่ภายในนิวเคลียสของเซลล์สิ่งมีชีวิตมีหน้าที่เก็บข้อมูลทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตเอาไว้ ซึ่ง DNA เป็นตัวกำหนดลักษณะของสิ่งมีชีวิต เช่น ลักษณะทางกายภาพ ลักษณะการทำงานของร่างกาย ลักษณะของพฤติกรรม ลักษณะการเจริญเติบโต ฯลฯ เมื่อมีการแบ่งเซลล์เพื่อสืบลูกหลานลักษณะทางพันธุกรรมนี้ก็จะถูกถ่ายทอดไปยังรุ่นลูกรุ่นหลานด้วย

     DNA ประกอบไปด้วยสาย 2 สาย (Strands) บิดกันเป็นเกลียว และบนสายแต่ละสายก็จะประกอบไปด้วยนิวคลีโอไทด์ (Nucleotides) 4 ชนิดคือ อะดีนีน (Adenine, A) ไทมีน (Thymine, T) ไซโตซีน (Cytosine, C) และกัวนีน (Guanine, G) นิวคลีโอไทด์เหล่านี้ถูกเรียกว่า “เบส - Base” ได้เป็น เบส A เบส T เบส C และเบส G โดยเบส A จะจับคู่ (base pairing) กับเบส T เท่านั้น และเบส G จะจับคู่กับเบส C เท่านั้น

รูปที่ 1 แสดงเกลียวของดีเอ็นเอ
http://www.iptv.org/exploremore/ge/what/images/cell5.gif

 

     ร่างกายของมนุษย์มีเซลล์ที่แตกต่างกันกว่า 200 ชนิด เซลล์แต่ละชนิดรู้หน้าที่ของตัวเองจากการอ่านดีเอ็นเอ และแม้ว่าดีเอ็นเอจะประกอบด้วยตัวเบสเพียงแค่ 4 ตัว (A T G C) แต่ก็มีความยาวหลายพันตัวอักษร ทำให้สามารถมีรูปแบบการเรียงเบสได้เป็นพันพันล้านแบบ ความยาวของการเรียงเบสระยะหนึ่งในดีเอ็นเอ ถูกเรียกว่ายีนส์ ดังนั้นใน 1 ดีเอ็นเอจะมียีนส์หลายตัว ยีนส์แต่ละตัวเป็นคำสั่งให้เซลล์ผลิตโปรตีนเฉพาะ เพื่อให้เซลล์ทำหน้าที่อย่างหนึ่ง ดีเอ็นเอมีความยาวและบางมากแต่ขดกันจนมีขนาดเล็กเรียกว่าโครโมโซม โครโมโซมอาศัยอยู่ภายในนิวเคลียสของเซลล์

รูปที่ 2 แสดงยีนส์ ดีเอ็นเอ และโครโมโซม
http://1.bp.blogspot.com/-n4_nw_Qgbj0/UyPsY90VMgI/AAAAAAAACuY/CdrT2MQ9qts/s1600/Cell+Chromosome++DNA+Gene.gif

     เซลล์ของสิ่งมีชีวิตมีการแบ่งตัวอยู่ตลอดเวลา เพื่อทดแทนเซลล์เดิมที่หมดอายุหรือเพื่อการสืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต ในการแบ่งตัวของเซลล์จะมีการก็อปปี้ดีเอ็นเอจากเซลล์เดิมแล้วผลิตเป็นดีเอ็นเอสำหรับเซลล์ใหม่ เซลล์สามารถเช็คดีเอ็นเอได้ทั้งก่อนและหลังการแบ่งเซลล์เพื่อตรวจสอบว่าการก็อปปี้นั้นมีความถูกต้องหรือไม่ ดีเอ็นเอใหม่ที่ผิดปกติจะถูกทำลาย อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงทางดีเอ็นเอเล็ก ๆ น้อย ๆ บางครั้งก็รอดผ่านการตรวจเช็คของเซลล์ได้ เมื่อเวลาผ่านไปการเ ปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ น้อย ๆ นี้ก็สะสมมากขึ้น ส่งผ่านไปรุ่นต่อรุ่นและค่อย ๆ ไปเปลี่ยนแปลงลักษณะของสิ่งมีชีวิต การเปลี่ยนแปลงของดีเอ็นเอนี้มีผลมาจากสภาพแวดล้อมรอบสิ่งมีชีวิตเปลี่ยนไป สิ่งมีชีวิตที่ไม่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมใหม่จะสูญพันธ์ไป เหลือเพียงแต่สิ่งมีชีวิตที่เหมาะสมอยู่รอด (Natural Selection) และเราเรียกการเปลี่ยนแปลงนี้เรียกว่า “วิวัฒนาการ (Evolution)” 


วีดิทัศน์เรื่องความลับของสิ่งมีชีวิต