รายละเอียดเบื้องต้น


     การค้นพบถ้ำแก้วโกมล เกิดด้วยความบังเอิญ โดยนายช่างสนั่น บุญทองใหม่  วิศวกรเหมืองแร่ ประจำสำนักงานทรัพยากรธรณี จังหวัดแม่ฮ่องสอน ดำเนินการตรวจสอบประทานบัตรเหมืองแร่ฟลูออไรต์ในเขตประทานบัตร ของห้างหุ้นส่วนจำกัด พี.วี.ซัพพลายส์ (ไทยแลนด์) เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2536ทำให้พบว่าจากการขุดอุโมงค์เพื่อค้นหาแร่ฟลูออไรต์ กลับพบถ้ำที่เต็มไปด้วยผลึกแคลไซต์ที่มีความบริสุทธิ์อยู่ภายใน โดยไม่พบแร่ฟลูออไรต์ ที่ตั้งใจค้นหา การขุดอุโมงค์เพื่อทำเหมืองจึงหยุดลง

     ระยะแรกของการตรวจพบถ้ำผลึกแคลไซต์ สภาพทางเข้าถ้ำไม่ได้มีความมั่นคงแข็งแรง เสี่ยงต่อการพังทลาย  ในปี พ.ศ.2538 ทางกรมทรัพยากรธรณี ได้ปรับปรุงทางเข้าถ้ำใหม่ เพื่อพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว