เนื้อหา

     ก่อนที่จะกล่าวถึงกระบวนการเกิดศิลาแลง ในตอน “กว่าจะเป็นศิลาแลง” บริเวณบ่อศิลาแลง ของจังหวัดกำแพงเพชร ขอสรุปข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญดังนี้

ข้อมูลพื้นฐาน สำหรับอธิบายการเกิดศิลาแลง
     (1) บริเวณ จ. กำแพงเพชร ตั้งอยู่ในเขตภูมิอากาศร้อนชื้น มี 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน ฤดูฝน และฤดูหนาว จากข้อมูลอุตุนิยมวิทยา จังหวัดกำแพงเพชร ระหว่างปี พ.ศ. 2524 – 2553 (30 ปี) พบว่า จังหวัดกำแพงเพชร มีค่าเฉลี่ย 30 ปี ของปริมาณน้ำฝนทั้งปี ประมาณ 1,300 มม. และมีค่าอุณหภูมิเฉลี่ยทั้งปี อยู่ในช่วง 22.9 – 33.5 องศาเซลเซียส

     (2) บริเวณที่เกิดศิลาแลง เกิดในสภาพพื้นที่ราบ (ภาพ 9)

 
 ภาพ 9: ภูมิประเทศที่เป็นที่ราบ บริเวณ อำเภอเมือง และอำเภอพรานกระต่าย จ. กำแพงเพชร

 

     (3) พืชที่โตโดยธรรมชาติบริเวณนี้ ไม่หนาแน่น และแคระแกรน บริเวณชั้นดินที่เป็นศิลาแลง ไม่พบรากพืชชอนไช
     (4) อายุของศิลาแลงไม่ทราบแน่ชัด แต่จากหลักฐานการนำไปใช้ประโยชน์ในอดีต เชื่อว่า มีอายุมากกว่า 1 พันปี พื้นที่ในอดีตจะมีระดับสูงกว่าปัจจุบันเล็กน้อย (การศึกษานี้กำหนดให้ระดับความสูงมีค่าเท่ากับปัจจุบัน)
     (5) ศิลาแลงบริเวณนี้หนา 2 เมตร เป็นอย่างน้อย และด้านล่างจะเป็นตะกอนทรายละเอียด จึงกำหนดให้วัตถุต้นกำเนิดศิลาแลง เป็นตะกอนทราย ดังแสดงใน ภาพที่ 10

 
 ภาพ 10: ตะกอนทราย เชื่อว่าเป็นวัตถุต้นกำเนิดศิลาแลง

     (ุ6) ภาพศิลาแลงปัจจุบันสามารถแสดงได้เป็นภาพเขียนได้ โดยใช้ลักษณะของศิลาแลงที่ปรากฏให้เห็น จากบ่อน้ำโบราณ ภายในอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร และจากบ่อขุดศิลาแลงในปัจจุบัน ที่บริเวณ อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร (ดูภาพที่ 11)

 
 ภาพ 11: หน้าตัดของชั้นศิลาแลง จาก บ่อน้ำโบราณ และบ่อขุดในปัจจุบัน และภาพวาดของชั้นศิลาแลง