เนื้อหา

     กองทัพอากาศได้กำหนดทิศทางการดำเนินโครงการศูนย์การเรียนรู้พลังงานทดแทนตามแนวทางของโครงการพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นโยบายรัฐบาล นโยบายกระทรวงกลาโหม ไว้ในยุทธศาสตร์ของกองทัพอากาศ พ.ศ. 2551 ถึง 2562(ฉบับปรับปรุง 2552 และ 2557) เพื่อส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทนให้เป็นพลังงานสำรองเพื่อความมั่นคงของกองทัพอากาศทั้งในยามปกติและยามขาดแคลนพลังงาน ตลอดจนมุ่งเน้นการอนุรักษ์พลังงานทุกรูปแบบ
     เริ่มต้นจาก พ.ศ. 2551 กองทัพอากาศได้แต่งตั้งคณะเจ้าหน้าที่ดำเนินการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการใช้พลังงานทดแทนและพลังงานสำรอง และได้จัดทำโครงการนำร่องพลังงานแสงอาทิตย์ ณ สถานีถ่ายทอดโทรคมนาคมบ้านลาดช้าง อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี มีขนาดกำลังไฟฟ้าเฉลี่ย 10 กิโลวัตต์ โดยเชื่อมต่อระบบพลังงานแสงอาทิตย์เข้ากับระบบไฟฟ้าปกติของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2551 และสามารถผลิตไฟฟ้าได้ประมาณ 20,000 หน่วยต่อปี ทำให้ประหยัดพลังงานได้ถึง 55 หน่วยต่อวัน หรือคิดเป็นเงินประมาณ 60,000 บาทต่อปี โครงการนำร่องพลังงานแสงอาทิตย์นี้ได้ใช้เป็นต้นแบบของระบบพลังงานแสงอาทิตย์ที่นำไปใช้ประโยชน์ทางราชการเพื่อช่วยลดภาวะโลกร้อนและสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์พลังงานให้กับข้าราชการและชุมชนด้านพลังงานทดแทน ต่อมาจึงมีการวิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับพลังงานทดแทนเพิ่มเติม 3 ด้าน คือ พลังงานลม พลังงานชีวมวล และพลังงานไบโอดีเซล เพื่อนำมาใช้ประโยชน์เรื่อยมา
     และใน พ.ศ. 2553 กองทัพอากาศ ได้ดำเนินงานจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้พลังงานทดแทนกองทัพอากาศ โดยให้มีการก่อสร้างศูนย์การเรียนรู้พลังงานทดแทนกองทัพอากาศ เพื่อจัดการแสดงข้อมูลและองค์ความรู้เกี่ยวกับพลังงานทดแทนรูปแบบต่างๆ  และเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2556 แบ่งเป็นอาคาร 5 หลัง ประกอบด้วย อาคารบ้านตัวอย่างที่สาธิตการนำพลังงานทดแทนมาใช้งาน และอาคารจัดแสดงพลังงานทดแทน จำนวน 4 หลัง โดยมีรายละเอียดดังนี้

อาคารบ้านตัวอย่าง
     อาคารนี้จัดแสดงการนำพลังงานทดแทนในรูปแบบต่าง ๆ มาใช้ในชีวิตประจำวันได้แก่ การใช้ไฟฟ้า ซึ่งผลิตจากพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลม การใช้แก๊สชีวภาพเพื่อการประกอบอาหารในครัวเรือน อาคารบ้านตัวอย่างได้รับการออกแบบให้มีอากาศถ่ายเทได้อย่างสะดวก  ใช้แสงอาทิตย์เพื่อความสว่างกับตัวบ้านในเวลากลางวัน เลือกใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ประหยัดพลังงาน เช่น หลอดไฟฟ้า LED และภายในอาคารยังมีสื่อวีดิทัศน์เพื่อแสดงพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวด้านพลังงานทดแทน ความเป็นมาในเรื่องพลังงานทดแทน สภาพปัญหาด้านพลังงาน แนวนโยบายระดับชาติ นโยบายและการดำเนินงานด้านพลังงานทดแทนของกองทัพอากาศ ตลอดจนการแนะนำเกี่ยวกับศูนย์การเรียนรู้พลังงานทดแทนกองทัพอากาศ

อาคารพลังงานแสงอาทิตย์
     อาคารนี้จัดแสดงการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ในการผลิตความร้อน และการผลิตไฟฟ้า โดยการผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ ได้แบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คือ การผลิตไฟฟ้าด้วยระบบรวมแสงอาทิตย์ เพื่อต้มน้ำป้อนให้กังหันไอน้ำขับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า และการผลิตไฟฟ้าด้วยเซลล์แสงอาทิตย์ (Solar Cell) โดยการเปลี่ยนพลังงานแสงเป็นพลังงานไฟฟ้าโดยตรง มีการจัดแสดงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดต่าง ๆ รวมถึงจัดแสดงอุปกรณ์ผลิตน้ำร้อนโดยใช้พลังงานแสงอาทิตย์ และภายนอกอาคารยังมีการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เพื่อใช้ผลิตพลังงานไฟฟ้าใช้ภายในศูนย์การเรียนรู้

อาคารพลังงานลม
     อาคารนี้จัดแสดงอุปกรณ์ แบบจำลองอธิบายการผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังงานลม พร้อมกับชุดการเรียนรู้เพื่อทดลองสร้างกระแสไฟฟ้าจากพลังงานลมด้วยตนเอง  นอกจากนั้นยังมีการแสดงเครื่องวัดลม และกังหันลมแบบต่างๆ และภายนอกอาคารยังมีการติดตั้งกังหันลมผลิตไฟฟ้าขนาด 1 กิโลวัตต์ จำนวน 3 ชุด เพื่อใช้ผลิตพลังงานไฟฟ้าใช้ภายในศูนย์การเรียนรู้โดยเชื่อมต่อแบบผสมผสานร่วมกับพลังงานแสงอาทิตย์

อาคารพลังงานชีวมวล
     อาคารนี้จัดแสดงองค์ความรู้ในการผลิตแก็สชีวภาพ (Biogas) ที่เกิดจากกระบวนการหมัก และแก็ส      ชีวมวล (Biomass Gas) ที่เกิดจากกระบวนการเผาโดยไม่ใช้อากาศทำให้วัตถุดิบสลายตัว เรียกว่ากระบวนการแก๊สซิฟิเคชั่น เพื่อนำมาใช้ทดแทนแก็สหุงต้ม LPG และใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า  และภายนอกอาคารยังมีการติดตั้งระบบผลิตแก็สชีวภาพจากเศษอาหาร ขนาด 40 กิโลกรัมต่อวัน โดยระบบสามารถผลิตแก็สชีวภาพ ได้วันละ 4 ลูกบาศก์เมตร เทียบเท่ากับแก็ส LPG ปริมาณ 1.84 กิโลกรัม

อาคารพลังงานไบโอดีเซล
     อาคารนี้จัดแสดงเครื่องผลิตไบโอดีเซล ขนาดกำลังการผลิต 50 ลิตรต่อครั้ง เพื่อใช้เป็นแหล่งผลิตน้ำมันไบโอดีเซลจากน้ำมันพืชที่ใช้งานแล้ว ให้ออกมามีคุณภาพเทียบเคียงกับน้ำมันดีเซลที่ใช้งานอยู่ในเครื่องยนต์ดีเซลปัจจุบัน
     นอกจากนี้ศูนย์การเรียนรู้พลังงานทดแทนกองทัพอากาศยังได้ดำเนินการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานทดแทน เช่น การวิจัยเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องบินจากชีวมวล ซึ่งสามารถนำมาใช้จริงกับเครื่องยนต์ Jet ได้แล้วในปัจจุบัน การวิจัยเชื้อเพลิงสังเคราะห์เพื่ออากาศยาน และการวิจัย Fuel Cell เพื่อผลิตไฟฟ้า ซึ่งจะนำมาใช้งานจริงในอนาคตต่อไป


วีดิทัศน์เรื่อง ศูนย์การเรียนรู้พลังงานทดแทนกองทัพอากาศ