เนื้อหา

     แหล่งเรียนรู้ธรณีวิทยาภูหินร่องกล้า(ประกอบด้วยพื้นที่ลานหินแตก และลานหินปุ่ม) เกิดอยู่บริเวณส่วนบนของภูหินร่องกล้า และระดับความสูงมากกว่า 1 กิโลเมตรจากระดับน้ำทะเล โดยทั่วไปภูเขาบริเวณภูหินร่องกล้าจะมีหน้าผาอยู่ในด้านตะวันตก(หน้าผามีแนวในทิศทางตะวันตกเฉียงเหนือ-ตะวันออกเฉียงใต้ ดูรูปที่ 1) ส่วนด้านบนของภูเขาเป็นพื้นที่ค่อนข้างราบ และเอียงไปในทิศตะวันออก ลักษณะของภูหินร่องกล้า คล้ายกับภูเขายอดราบ ซึ่งเป็นภูเขาที่ด้านบนประกอบด้วยชั้นหินทรายที่วางตัวเอียงเทเล็กน้อย และเป็นภูเขาที่เห็นได้ทั่วไป ทั้งในจังหวัดพิษณุโลก และในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ(รูปที่ 8 และ 9)

รูปที่ 8:ลักษณะภูเขายอดราบ ด้านบนประกอบด้วยชั้นหินทรายที่คงทนต่อการผุ และกร่อน(ภาพถ่ายตามเส้นทางระหว่าง อำเภอนครไทยถึงภูหินร่องกล้า จังหวัดพิษณุโลก)


รูปที่ 9:ภูเขาหินยอดราบเป็นภูเขาที่ประกอบด้วยชั้นหินวางตัวในแนวค่อนข้างราบ

     การที่พบภูเขาหินทรายซึ่งเป็นหินที่แข็งตัวเป็นหินใต้ผิวโลก เป็นหลักฐานว่าพื้นโลกมีการเคลื่อนที่ในแนวดิ่ง จึงสามารถทำให้หินทรายเกิดเป็นภูเขาที่มีระดับความสูงมากกว่า 1 กิโลเมตร สำหรับธรณีวิทยาในประเทศโดยทั่วไปสามารถใช้การยกตัวของเปลือกโลก ที่เป็นผลต่อเนื่องจากการเคลื่อนที่ของอนุทวีปอินเดีย ชนกับทวีปเอเชีย(เกิดเทือกเขาหิมาลัย) เมื่อประมาณ 55 - 25 ล้านปีที่ผ่านมา สำหรับกระบวนการผุพัง และกร่อน ที่สามารถทำให้หินใต้ผิวโลกโผล่บนผิวโลกได้ จัดเป็นปัจจัยรอง แต่เป็นปัจจัยสำคัญที่เกิดร่วมกับการยกตัวของเปลือกโลก และเป็นกระบวนการสำคัญที่ทำให้ผิวโลกมีลักษณะสวยงาม เป็นลานหินแตกและลานหินปุ่ม ซึ่งจะกล่าวต่อไป

วีดิทัศน์ เรื่องภูเขาหินทราย