เนื้อหา

     เนื่องจากทางโรงงานผลิตเซรามิกส์ มักไม่ยอมเปิดเผยรายละเอียดกระบวนการเตรียมวัตถุดิบ หรือการเตรียมเนื้อดิน ดังนั้นเนื้อหาในส่วนนี้จะเป็นการกล่าวถึงขั้นตอนและเครื่องจักรทั่วไปที่ใช้ในการเตรียมเนื้อดิน

     กระบวนการเตรียมเนื้อดิน จากแหล่งวัตถุดิบต่างๆ ทางโรงงานต้องทราบสมบัติทางกายภาพ และทางเคมีของวัตถุดิบ และจะทำการทดสอบสมบัติของวัตถุดิบ และเนื้อดินก่อนแลหลังการเผา ในแต่ละโรงงานเซรามิกส์ จะใช้เครื่องจักร-อุปกรณ์ที่แตกต่างกัน ทั้งนี้ขึ้นกับลักษณะสินค้าที่ผลิต และสมบัติของดินจากแหล่งผลิตแต่ละแห่ง แต่หลักการเตรียมเนื้อดินโดยทั่วไป ประกอบด้วยการลดขนาดวัตถุดิบ การผสมวัตถุดิบให้สม่ำเสมอ และการทำให้คุณภาพของดินคงที่ ไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก

     เครื่องจักร ที่ใช้ในการเตรียมเนื้อดินมี 2 ส่วนหลัก คือเครื่องจักรเกี่ยวกับการขนย้ายวัตุดิบ และเครื่องจักรที่ใช้ในการลดขนาดดิน และการผสมดิน  ขั้นตอนการเตรียมเนื้อดินสรุปได้ดังนี้
          (1) นำวัตถุดิบดินเหนียวจากกองดิน ใส่เข้าเครื่องบดดิน (ใช้รถตักดิน และสายพานลำเลียง)
          (2) ป้อนวัตถุดิบเข้าเครื่องโม่ดิน (โม่หยาบ) เพื่อย่อยดินให้มีขนาดเล็กลง ผสมเนื้อดินให้สม่ำเสมอ และกำจัดวัสดุเจือปน เช่น เศษกรวด ทราย และอื่นๆ
          (3) ลำเลียงดินที่ผ่านการโม่หยาบ เข้าโม่ละเอียด ในขั้นตอนการโม่ละเอียด มักเติมน้ำลงไปในการโม่ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบด และยังลดฝุ่นได้อีกด้วย
          (4) นำดินบนละเอียด เปียกชื้น และเหนียว อัดเป็นแท่งดินเพื่อนำไปใช้งาน

อุปกรณ์ที่ใช้ในการบดดิน ทั่วไปนิยมใช้อุปกรณ์ดังนี้
เครื่องโม่หยาบ หรือแฮมเมอร์มิล
     มีลักษณะคล้ายกับเครื่องโม่น้ำแข็งก้อนใหญ่ การบดและผสมดินเกิดจากการหมุนของแกนทรงกระบอก ที่ติดแท่งสี่เหลี่ยมไว้โดยรอบ  ดินที่ผ่านช่องลงไปจะถูกแท่งเหล็กที่หมุนด้วยมอร์เตอร์ ตีให้มีขนาดเล็กลงและผสมกัน

เครื่องโม่ละเอียด นิยมใช้แบบบอลมิล
     เป็นอุปกรณ์ที่มีลักษณะเป็นทรงกระบอกทำด้วยเหล็ก ภายในกรุด้วยวัสดุที่ทนต่อแรงกระแทก และแรงเสียดสี และต้องไม่มีเหล็กเป็นองค์ประกอบ โดยทั่วไปเป็นวัสดุบุที่ทำจากเซอรามิกส์  ในการบดจะใช้ลูกบดที่ทำจากวัสดุเช่นเดียวกับที่ใช้ในการกรุภายในหม้อบด เป็นตัวกระแทกดิน ที่ใส่ลงไปในห้องบด

     การบดทำโดยการใส่ดินที่ผ่านการบดหยาบมาแล้ว ใส่ลงในหม้อบด ใส่ลูกบด และเติมน้ำ การบดแบบนี้เรียกว่าบดเปียก เพื่อเพื่อประสิทธิภาพในการบด  เมื่อปิดฝาหม้อบด จะทำการหมุนให้หม้อบดหมุนรอบตัวเอง ลูกบด ดิน และน้ำ ถูกปั่นให้กระทบกันภายในหม้อบด ดินจะมีขนาดเล็กลงได้ตามเวลาที่หมุนหม้อบด


วีดิทัศน์เรื่อง การเตรียมวัตถุดิบเพื่องานเครื่องปั้นดินเผา