เนื้อหา

     เครื่องเร่งอนุภาค (Particle accelerator) เป็นอุปกรณ์ที่สร้างขึ้นมาสำหรับการศึกษาวิจัยทางฟิสิกส์โดยเฉพาะด้านนิวเคลียร์ฟิสิกส์ เพื่อใช้เพิ่มความเร็วของอนุภาค เช่น อิเล็กตรอน ให้มีความเร็วเข้าใกล้แสง และเข้าชนอะตอมเป้าหมาย ทำให้สามารถตรวจวัด วิเคราะห์อนุภาคและรังสีที่เกิดขึ้นจากการชนกัน ข้อมูลที่ได้จะทำให้ทราบเกี่ยวกับอนุภาคภายในอะตอมและแรงยึดเหนี่ยวอะตอม

     


     สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ ได้ติดตั้งเครื่องเร่งอนุภาคไว้ ณ ศูนย์รังสีอัญมณี ซึ่งเป็นเครื่องเร่งอนุภาคอิเล็กตรอนบีมพลังงานสูง มีหลักการคือ “ ใช้สนามไฟฟ้าและสนามแม่เหล็กเพื่อเร่งอนุภาคอิเล็กตรอนที่ได้จากเครื่องยิงอิเล็กตรอนให้มีความเร็วหรือพลังงานจลน์สูง ในระบบสุญญากาศ” โดยเครื่องเร่งอนุภาคใช้หลักการเดียวกับหลอดรังสีคาโทด สำหรับเครื่องเร่งอนุภาคอิเล็กตรอนบีมพลังงานสูงนี้สามารถปรับเปลี่ยนพลังงานได้ในช่วง 8-21.5 MeV ที่กำลังงานสูงสุด 10 kW ให้ปริมาณรังสีสูงใต้ลำอนุภาคเฉลี่ย 25 kGy/รอบ มีประโยชน์ในการบริการฉายรังสีอัญมณีเพื่อเพิ่มมูลค่าแก่อัญมณีให้มีสีเปลี่ยนไปจากเดิมและมีสีสันสดสวยงามขึ้น ซึ่งปัจจุบัน สทน. ประสบความสำเร็จในการฉายรังสีอัญมณี เช่น โทแพซ จากสีฟ้าอ่อนหรือใส ให้มีสีฟ้าเข็ม ทำให้โทแพซมีราคาเพิ่มขึ้นกะรัตละ 5-30 เท่า

     นอกจากนี้เครื่องเร่งอนุภาคอิเล็กตรอนบีมพลังงานสูงยังมีประโยชน์ในการสนับสนุนการวิจัยต่างๆ เช่น การวิจัยเพื่อปรับปรุงพอลิเมอร์ให้มีความแข็งแรง ความเหนียว ทนทานต่อสารเคมี  การวิจัยเพื่อปรับปรุงพันธุ์พืชโดยเฉพาะข้าวให้มีผลผลิตสูง ทนทานต่อโรคได้ดี  การวิจัยเพื่อปรับปรุงอุปกรณ์ประเภทสารกึ่งตัวนำ ได้แก่ ไดโอด ทรานซิสเตอร์ ไอซี ให้มีประสิทธิภาพในการใช้งานสูง เป็นต้น


วีดิทัศน์ เรื่องเครื่องเร่งอนุภาคอิเล็กตรอนพลังงานสูง