เนื้อหา

     ระบบประสาท คือ ระบบที่ประกอบด้วยสมอง ไขสันหลัง และเส้นประสาททั่วร่างกายซึ่งจะทำหน้าที่ร่วมกันในการควบคุมการทำงานและการรับความรู้สึกของอวัยวะทุกส่วนรวมถึงความรู้สึก นึกคิด อารมณ์ และความทรงจำต่างๆ สมองและไขสันหลังจะเป็นศูนย์กลางคอยรับการกระตุ้นจากสิ่งเร้าทั้งภายในและภายนอกร่างกายแล้วส่งกระแสคำสั่งผ่านเส้นประสาทที่กระจายอยู่ตามส่วนต่างๆ ของร่างกายให้ทำงานตามที่ต้องการ ระบบประสาท แบ่งออกเป็น ระบบประสาทส่วนกลาง ระบบประสาทส่วนปลาย และระบบประสาทอัตโนม้ติ 

     สมองเป็นอวัยวะของระบบประสาทที่ซับซ้อนที่สุด บรรจุอยู่ในช่องกะโหลกศีรษะโดยทั่วไปสมองมีน้ำหนักประมาณ 2% ของน้ำหนักตัว มีหน้าที่ควบคุมและสั่งการการเคลื่อนไหวพฤติกรรม และรักษาสมดุลภายในร่างกาย เช่น การเต้นของหัวใจ ความดันโลหิตสมดุลของเหลวในร่างกาย และอุณหภูมิ เป็นต้น หน้าที่ของสมองยังเกี่ยวข้องกับการรับรู้ อารมณ์ ความจำ และความสามารถอื่นๆ ที่เกี่ยวกับการเรียนรู้
โครงสร้างของสมองแบ่งออกเป็น 3 ส่วนที่สำคัญ ดังนี้
      1) สมองส่วนหน้าประกอบด้วย
               - ซีรีบรัม (Cerebrum) หรือสมองใหญ่ แบ่งออกเป็น 2 ซีก ทำหน้าที่ควบคุมร่างกายในด้าน
                 ตรงข้าม สมองซีกซ้ายจะทำหน้าที่ควบคุมร่างกายในซีกขวา ส่วนสมองซีกขวาจะทำ
                 หน้าที่ควบคุมร่างกายในซีกซ้าย ซีรีบรัมเป็นสมองส่วนที่พัฒนามากที่สุดในคน ทำหน้าที่
                 ควบคุมเกี่ยวกับความรู้ ความจำ เชาวน์ปัญญา และเป็นศูนย์กลางควบคุมการทำงานของ
                 กล้ามเนื้อการรับรู้ความรู้สึกและสัมผัสต่างๆ
               - ทาลามัส(Thalamus) เป็นส่วนที่อยู่ด้านหน้าของสมองส่วนกลางหรืออยู่ข้างๆ โพรงสมอง
                 ทำหน้าที่เป็นสถานีถ่อยทอดกระแสประสาทที่รับความรู้สึกก่อนที่จะส่งไปยังสมองที่
                 เกี่ยวข้องกับกระแสประสาทนั้น
               - ไฮโปทาลามัส(Hypothalamus) สมองส่วนนี้อยู่ใต้ส่วนทาลามัสซึ่งอยู่ด้านล่างสุดของ
                 สมองส่วนหน้า ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางควบคุมอุณหภูมิของร่างกายการเต้นของหัวใจ
                 การนอนหลับ ความดันเลือด ความหิว นอกจากนี้ยังเป็นศูนย์ควบคุมอารมณ์และความรู้สึก
                 ต่างๆ เช่น อารมณ์เศร้าโศกเสียใจ เป็นต้น
     2) สมองส่วนกลางเป็นช่องทางผ่านการรับรู้จากไขสันหลังไปสู่ซีรีบรัมโดยเฉพาะการควบคุมการมองเห็นและการได้ยิน
     3) สมองส่วนท้ายประกอบด้วย
               - พอนส์ (Pons) อยู่ด้านหน้าของซีรีเบลลัม ติดกับสมองส่วนกลาง ทำหน้าที่ควบคุมการ
                 ทำงานบางอย่างของร่างกาย เช่น การเคี้ยวอาหาร การหลั่งน้ำลาย การเคลื่อนไหวของ
                 กล้ามเนื้อบริเวณใบหน้า การหายใจ การฟัง
               - เมดัลลา ออบลองกาตา (Medulla oblongata)เป็นสมองส่วนท้ายสุด ต่อกับไขสันหลัง
                 เป็นทางผ่านของกระแสประสาทระหว่างสมองกับไขสันหลังเป็นศูนย์กลางการควบคุมการ
                 ทำงานเหนืออำนาจ
จิตใจ เช่น ไอจามสะอึกหายใจการเต้นของหัวใจ เป็นต้น
               - ซีรีเบลลัม (Cerebellum) อยู่ใต้เซรีบรัม ควบคุมระบบกล้ามเนื้อให้สัมพันธ์กันและ
                 ควบคุมการทรงตัวของร่างกาย

     สมองส่วนกลางพอนส์ และ เมดัลลา ออบลองกาตา สมองทั้ง 3 ส่วนนี้รวมเรียกว่าก้านสมอง (brain stem)   

     เราทราบหรือไม่ว่า รอยหยักในสมองไม่มีผลต่อความฉลาด ทุกคนมีรูปแบบของรอยหยักในสมองเหมือนกัน แต่ความฉลาดขึ้นอยู่กับการวางรูปแบบของสมอง และการเชื่อมต่อของเซลล์ประสาท เราสามารถเพิ่มความฉลาดให้ตัวเองได้โดยการกินอาหารที่มีประโยชน์ ฝึกการใช้สมองอยู่เสมอ ลดปริมาณแอลกอฮอล์ ทำสมาธิ และหมั่นออกกำลังกาย 


วีดิทัศน์เรื่อง "สมอง"กองบัญชาการสูงสุดของร่างกาย