เนื้อหา

     ร่างกายมีกระบวนการขับของเสียออกจากร่างกายหลายวิธี เช่น ขับออกทางอุจจาระ ทางเหงื่อ ทางลมหายใจ และทางปัสสาวะ สำหรับระบบขับถ่ายปัสสาวะ มีไตเป็นอวัยวะสำคัญเพื่อทำหน้าที่ขับถ่ายนํ้า ของเสีย และเกลือแร่ต่างๆ  หน้าที่ของระบบขับถ่ายปัสสาวะ แบ่งออกเป็นข้อได้ดังต่อไปนี้
     1) ไตทำหน้าที่กรองเอานํ้า และของเสียออกจากโลหิต ขับออกเป็นนํ้าปัสสาวะ
     2) หลอดไตทำหน้าที่นำนํ้าปัสสาวะออกจากไต สู่กระเพาะปัสสาวะ
     3) กระเพาะปัสสาวะทำหน้าที่เก็บนํ้าปัสสาวะไว้ชั่วคราวแล้วจึงหดตัวบีบขับนํ้าปัสสาวะไปสู่ท่อปัสสาวะ
     4) ท่อปัสสาวะทำหน้าที่เป็นทางผ่านของนํ้าปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะไปสู่ภายนอกร่างกาย

     ไต เป็นอวัยวะสำคัญที่สุดในระบบขับถ่ายปัสสาวะ ลักษณะคล้ายเมล็ดถั่วแดง อยู่ที่บริเวณบั้นเอวทั้ง 2 ข้าง ใต้กระดูกซี่โครง และอยู่ 2 ข้างของกระดูกสันหลัง มีสีแดง เหมือนไตหมูสดๆ ไตแต่ละข้างได้รับเลือดผ่านทางหลอดเลือดแดงใหญ่ซึ่งออกจากหัวใจ เมื่อเลือดไหลผ่านไตจะมีการกรองผ่านหน่วยไตเล็กๆ ที่เรียกว่า เนฟรอน (Nephron) ซึ่งมีอยู่ข้างละ 1 ล้านหน่วย หน่วยไตเล็กๆ เหล่านี้ทำหน้าที่กรองของเสียจากเลือดผ่านทางท่อไต และเกิดเป็นน้ำปัสสาวะขับออกจากร่างกายทางท่อปัสสาวะหน้าที่ของไตมีหลายอย่าง ได้แก่ การปรับสมดุลน้ำในร่างกาย การปรับสมดุลของสารเกลือแร่และกรด-ด่างในร่างกาย การกำจัดของเสียออกจากร่างกาย สร้างสารที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมความดันโลหิต และการผลิตฮอร์โมนหลายชนิดในร่างกาย การทำงานของไตมีทั้งการดูดซึมกลับและขับสารต่างๆทิ้ง สารที่ถูกดูดซึมกลับ เช่น กลูโคส ฟอสเฟต กรดแลคติก กรดอะมิโนวิตามินซี ซิเตรท มอลเลทโซเดียม น้ำ ไบคาร์บอเนตและคลอไรด์สารที่ขับทิ้ง เช่น กรดยูริค และของเสียจากกระบวนการเผาผลาญของโปรตีนและยาต่างๆ

     ไตเป็นอวัยวะที่สำคัญของร่างกายเช่นเดียวกับอวัยวะสำคัญอื่น เราควรดูแลรักษาให้ไตสามารถทำงานได้ตามปกติ เช่น
     1) ตรวจวัดระดับความดันโลหิตอย่างสม่ำเสมอ เพื่อควบคุมให้อยู่ในระดับปกติ หรือใกล้เคียงปกติ ความดันโลหิตที่สูงๆ ต่ำๆ ไม่คงที่ ส่งผลต่อการทำงานของไต ทำให้ไตเสื่อมเร็วกว่าปกติ
     2) การควบคุมระดับน้ำตาล โดยเฉพาะผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงมีผลทำให้ไตเสื่อมได้เร็วกว่าปกติ
     3) การควบคุมอาหาร มีความจำเป็นต่อการชะลอความเสื่อมของไตอย่างมาก
               - อาหารโปรตีน ควรควบคุมและจำกัดโปรตีนเพื่อไม่ให้ระดับของเสียเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
                 และไม่ความอดอาหารจนเดิดภาวะขาดอาหารซึ่งจะทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนได้โดยง่าย
               - อาหารเค็ม มีผลต่อภาวะความดันโลหิตสูงควรหลีกเลี่ยง
               - น้ำดื่ม สามารถดื่มน้ำได้ตามความต้องการ แต่ไม่มากไม่น้อยโดยดูจากน้ำหนักตัว
               - อาหารไขมัน สามารถรับประทานได้พอประมาณ โดยดูจากระดับไขมันในเลือด
                 โดยได้รับคำปรึกษาจากแพทย์โดยใกล้ชิด และควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง
     4) การสูบบุหรี่ มีผลทำให้ไตเสื่อมเร็ว


วีดิทัศน์เรื่อง ไต เครื่องกรองของเสียของร่างกาย