เนื้อหา

     การทำต้นเทียนพรรษาในอดีต เป็นการทำเทียนเพื่อใช้จุดในพระอุโบสถเพื่อบูชาพระรัตนตรัยในช่วงเข้าพรรษา จึงใช้ขี้ผึ้งแท้ผสมกับขี้ผึ้งน้ำมันหรือพาราฟินหล่อลำต้นเทียนโดยใช้การเทขี้ผึ้งที่หลอมแล้วลงในแบบ มีไส้เทียนทำด้วยฝ้าย สามารถจุดได้จริง แต่ในปัจจุบันมุ่งเน้นที่การประกวดและวัดต่าง ๆ ใช้ไฟฟ้าให้แสงสว่างแทนแสงจากเทียน จึงมีการประยุกต์ให้มีน้ำหนักเบาและประหยัดขี้ผึ้ง โดยใช้เหล็กกลวงทำเป็นแกน ใช้แผ่นไม้กลม หรือเหลี่ยมสวมบนแกนเหล็กเป็นช่วง ๆ และใช้ไม้ระแนงตีหุ้มโดยรอบ พันด้วยเชือกจนมีขนาดตามต้องการ เชือกที่พันนิยมใช้เชือกมนิลา เพราะทำให้ขี้ผึ้งเกาะได้ดี

       

     เมื่อพันเชือกมนิลาจนมีขนาดตามต้องการก็จะใช้ขี้ผึ้งเหลวราดลงบนเชือกแล้วหุ้มด้วยขี้ผึ้งที่ทำเป็นแผ่นซึ่งเรียกว่าผึ้งแผ่น แต่งให้ติดกับต้นเทียนและเชื่อมแผ่นขี้ผึ้งเข้าด้วยกันด้วยหัวแร้งร้อน ๆ กลึงหรือตกแต่งจนมีรูปร่างตามที่ต้องการ จะได้ต้นเทียนที่พร้อมจะนำไปติดลายดอกผึ้งที่ได้จากการพิมพ์ลายต่อไป

วิดีทัศน์ เรื่อง การทำต้นเทียนพรรษาประเภทติดพิมพ์

     ต้นเทียนประเภทติดพิมพ์ มีสิ่งที่ประดับตกแต่งให้ต้นเทียนและส่วนประกอบอื่น ๆ สวยงามคือ ดอกผึ้งหรือลายเทียน การทำดอกผึ้งหรือลายเทียนนี้เป็นงานที่ละเอียดอ่อน ทำได้ยากกว่างานส่วนอื่น ๆ ต้องอาศัยช่างที่ชำนาญงาน และมีผู้ช่วยมากประมาณ 10-20 คน วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำดอกผึ้งติดพิมพ์ประกอบด้วยแม่พิมพ์ซึ่งทำด้วยหินอ่อน หรือหินชนวนแกะสลักแบบร่องลึกให้เป็นลวดลายต่าง ๆ เช่น ลายกนกเปลว กนกก้านขด ประจำยาม บัวคว่ำ บัวหงาย เทพนม เป็นต้น ขี้ผึ้งที่ใช้ทำดอกผึ้งหรือลายเทียนต้องเป็นขี้ผึ้งแท้ เพราะมีความเหนี่ยวนุ่ม เมื่อวางขี้ผึ้งลงบนแม่พิมพ์แล้วกลิ้งอัดด้วยขวดกลมก็จะได้ดอกผึ้งที่มีลวดลายตามต้องการ แต่ก่อนการอัดขี้ผึ้งต้องทาแม่พิมพ์ด้วยน้ำสบู่ก่อน เพื่อให้ลอกขี้ผึ้งออกจากแม่พิมพ์ได้ง่าย  

      จากนั้นนำลายดอกผึ้งที่พิมพ์แล้วไปตัดส่วนเกินหรือส่วนที่ไม่ต้องการออก โดยนำไปวางบนกระจกใส ใช้เข็มตัดลายตัดตามต้องการโดยจุ่มปลายเข็มด้วยน้ำมันพืชเล็กน้อยเพื่อให้ตัดง่ายขึ้น ขี้ผึ้งไม่ติดเข็ม และเข็มที่ตัดต้องคมอยู่เสมอ เศษของขี้ผึ้งจะนำไปหลอมละลายใหม่

     ลายดอกผึ้งนี้มีความเหนียวของขี้ผึ้งแท้ สามารถติดลงบนผึ้งแผ่นที่หุ้มเทียน หรือติดบนหุ่นที่ใช้ตกแต่งรถแห่เทียนได้โดยตรง

 

วิดีทัศน์ เรื่อง การแต่งต้นเทียนพรรษาประเภทติดพิมพ์