เนื้อหา

     การสูบน้ำมันดิบแหล่งน้ำมันดิบบางแหล่งนั้น น้ำมันดิบจะไหลขึ้นมาถึงปากหลุมได้เองทั้งนี้เพราะน้ำมันดิบถูกกักเก็บในแหล่งภายใต้สภาพความดันสูงเมื่อเจาะลงไปถึงแหล่งกักเก็บ ความดันในแหล่งกักเก็บจะดันน้ำมันขึ้นมาถึงผิวดิน สำหรับแหล่งน้ำมันดิบที่ไม่สามารถไหลขึ้นมาสู่ปากหลุมได้เองก็ต้องติดตั้งเครื่องสูบ ดึงเอาน้ำมันดิบขึ้นมาเมื่อมีการผลิตน้ำมันดิบจนความดันในแหล่งกักเก็บลดลงมากอาจใช้วิธีการรักษาความดันของแหล่งกักเก็บโดยการอัดน้ำหรือแก๊สธรรมชาติลงไปโดยเฉลี่ยแล้ว ปริมาณน้ำมันดิบที่แทรกตัวอยู่ในรูพรุนหรือรอยแตกของหินกักเก็บน้ำมันนั้น มีเพียงร้อยละ ๒๕ ถึง ๖๐ เท่านั้นที่สามารถนำขึ้นมาใช้ประโยชน์ได้ น้ำมันส่วนที่เหลืออาจผลิตได้ด้วยเทคโนโลยีการอัดน้ำหรือแก๊สธรรมชาติ แต่ก็สิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายสูง 

   

     อย่างไรก็ดีการผลิตน้ำมันดิบโดยให้เหลือตกค้างอยู่ในแหล่งใต้ดินน้อยที่สุดนั้น ก็ถือได้ว่าเป็นการผลิตที่มีประสิทธิภาพสูงสุด กระบวนการทางเทคนิคเพื่อเพิ่มพูนประสิทธิภาพในการผลิต โดยการเพิ่มอุณหภูมิในแหล่งน้ำมันดิบเพื่อลดความหนืด (Viscosity) ของน้ำมันดิบลง ทำให้น้ำมันดิบไหลได้สะดวกขึ้นสามารถกระทำได้โดยการอัดไอน้ำร้อนลงไปในแหล่งกักเก็บหรือการอัดสารละลายเคมีลงไปในแหล่งน้ำมันดิบเพื่อชะล้างละลายเอาน้ำมันดิบที่ตกค้างในแหล่งกักเก็บออกมากระบวนการเหล่านี้จะต้องได้รับการศึกษาและทดสอบจนเป็นที่แน่ใจก่อนว่าได้ผลดีก่อนนำไปปฏิบัติจริงทั้งนี้เพราะเป็นเทคนิคที่ต้องลงทุนด้วยค่าใช้จ่ายสูงมาก
     น้ำมันดิบที่สูบได้จะถูกส่งต่อไปยังโรงกลั่นน้ำมัน โดยใช้ท่อหรือใช้รถขนส่งน้ำมันดิบ ในแหล่งน้ำมันฝาง น้ำมันดิบที่สูบได้จากแต่ละหลุมมีปริมาณไม่มากและกระจายตัวกันอยู่ตามท้องที่ต่าง ๆ จึงใช้การขนส่งน้ำมันดิบที่สูบได้โดยใช้รถขนส่งน้ำมันดิบ และเนื่องจากน้ำมันดิบจากแหล่งน้ำมันฝางมีความหนืดไม่มากจึงไม่จำเป็นต้องเพิ่มอุณหภูมิเพื่อลดความหนืดของน้ำมันดิบ

 วีดิทัศน์ เรื่อง การสูบน้ำมันดิบ

คำถาม
     - น้ำมันดิบที่สูบได้มีหน่วยวัดเป็นบาร์เรล 1 บาร์เรลมีปริมาณเท่าไรในหน่วยลิตร
     - เครื่องสูบน้ำมันแบบหัวม้า สูบน้ำมันดิบได้ในอัตรา....ต่อนาทีต้องใช้เวลานานเท่าไรจึงจะสูบได้
       100 บาร์เรล

     - นักเรียนคิดว่าลักษณะอย่างไรจึงควรขนส่งน้ำมันดิบไปยังโรงกลั่นโดยใช้ท่อส่งน้ำมัน

     ในการขุดเจาะเพื่อสูบน้ำมันดิบในแหล่งน้ำมันฝาง บางหลุมจะต้องขุดลงไปลึกมากกว่า 1 กิโลเมตรจึงจะถึงแหล่งกักเก็บน้ำมัน โดยการขุดเจาะจะต้องผ่านชั้นถ่านหินซึ่งอยู่ตื้นกว่า และในชั้นถ่านหินนี้ พบว่ามีแก๊สมีเทนซึ่งมีความดันค่อนข้างสูงอยู่ด้วย แก๊สมีเทนสามารถดันขึ้นมาทางท่อชั้นนอกของท่อสูบน้ำมันและนำมาใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ได้โดยตรง ในแหล่งน้ำมันฝางจึงมีโครงการที่จะผลิตแก๊สมีเทนจากชั้นถ่านหินด้วย

 วีดิทัศน์ เรื่อง การแยกน้ำออกจากน้ำมันดิบ

เอกสารอ้างอิง
http://kanchanapisek.or.th/